*PV: Ông đánh giá như thế nào về tiềm năng thị trường Halal tại Ấn Độ và dư địa xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường này hiện nay? Việt Nam đang đứng ở đâu trong thị trường này?
PGS.TS. Đinh Công Hoàng: Ấn Độ, với quy mô dân số hơn 1,4 tỷ người, trong đó có khoảng trên 200 triệu người theo đạo Hồi, đang nổi lên là một trong những thị trường tiêu thụ sản phẩm Halal lớn trên thế giới. Nhu cầu đối với các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn Halal tại quốc gia này không chỉ đến từ cộng đồng Hồi giáo trong nước mà còn gắn với vai trò của Ấn Độ như một trung tâm chế biến, tái xuất sang các thị trường Nam Á, Trung Đông và châu Phi.
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã từng bước tham gia vào thị trường này với một số nhóm hàng Halal như nông sản, thủy sản, đồ uống, bánh kẹo và dược phẩm. Một số doanh nghiệp đã chủ động tiếp cận chứng nhận Halal và tìm kiếm đối tác tại Ấn Độ, qua đó mở ra kênh xuất khẩu mới bên cạnh các thị trường truyền thống.
Ấn Độ là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn của Việt Nam. Ảnh minh họa
Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia và cơ quan xúc tiến thương mại, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm Halal của Việt Nam sang Ấn Độ hiện vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng. Hoạt động giao thương chủ yếu mới ở giai đoạn đầu khai phá, quy mô chưa lớn và chưa hình thành được chuỗi cung ứng ổn định. Số lượng doanh nghiệp Việt Nam có chứng nhận Halal còn hạn chế, trong khi yêu cầu tiêu chuẩn, quy trình chứng nhận và hệ thống phân phối tại Ấn Độ khá đặc thù.
Hợp tác kinh tế - thương mại Việt Nam - Ấn Độ tăng trưởng rất tích cực, với kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 15 - 16 tỷ USD/năm trong giai đoạn gần đây. Ấn Độ hiện nằm trong nhóm 10 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.
Đầu tư hai chiều tiếp tục mở rộng với gần 500 dự án, đồng thời còn nhiều dư địa để hai nước tiếp tục có những bước hợp tác bứt phá.
Dư địa phát triển vì vậy còn rất rộng mở. Với lợi thế về nông sản, thực phẩm chế biến và thủy sản, cùng với xu hướng gia tăng nhu cầu tiêu dùng Halal toàn cầu, Việt Nam có khả năng mở rộng thị phần tại Ấn Độ nếu tận dụng tốt các cơ hội từ hợp tác song phương, nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn Halal và tăng cường kết nối với hệ thống phân phối, doanh nghiệp nhập khẩu tại thị trường này.
*PV: Theo ông, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có thể mở ra những cơ hội gì cho hợp tác kinh tế song phương, đặc biệt trong lĩnh vực Halal?
PGS.TS. Đinh Công Hoàng: Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ 5 - 7/5/2026 diễn ra đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, vì vậy mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tạo xung lực mới cho hợp tác song phương, nhất là trên trụ cột kinh tế, thương mại và đầu tư.
Đây có thể xem là “thời điểm vàng” để hai bên rà soát, định vị lại không gian hợp tác theo hướng thực chất và hiệu quả hơn, phù hợp với bối cảnh mới của kinh tế khu vực và toàn cầu.
Trong bức tranh đó, với một thị trường hơn 1,4 tỷ dân, trong đó có trên 200 triệu người Hồi giáo, Ấn Độ nổi lên như một trung tâm tiêu dùng và trung chuyển các sản phẩm Halal quy mô lớn. Do đó, kinh tế Halal có thể được xem là một trong những “chìa khóa” quan trọng để thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước trong giai đoạn tới.
Chuyến thăm lần này kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai bên, thúc đẩy hợp tác trong xây dựng chuỗi cung ứng Halal, cũng như tạo thuận lợi hơn về cơ chế, chính sách, đặc biệt là trong công nhận tiêu chuẩn, chứng nhận Halal.
Nếu tận dụng tốt, đây sẽ là nền tảng để hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Ấn Độ, đồng thời tham gia vào mạng lưới sản xuất và phân phối Halal rộng lớn mà Ấn Độ đang kết nối với các khu vực như Nam Á, Trung Đông và châu Phi.
*PV: Vậy theo ông, đâu là những định hướng và giải pháp trọng tâm để Việt Nam và Ấn Độ tạo đột phá trong hợp tác kinh tế Halal trong thời gian tới, nhất là trong việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và nâng cao giá trị gia tăng?
PGS.TS. Đinh Công Hoàng: Để tạo đột phá trong hợp tác kinh tế Halal, hợp tác hai nước cần vượt ra khỏi tư duy thương mại truyền thống, hướng tới chuỗi giá trị công nghệ cao tích hợp đa lĩnh vực.
Thứ nhất, nâng tầm chuỗi giá trị nông lâm thủy sản và dược phẩm. Việt Nam đang sở hữu thế mạnh vượt trội về nguồn cung nông lâm thủy sản, trong khi Ấn Độ là “công xưởng” dược phẩm và công nghệ sinh học của thế giới. Thay vì chỉ xuất khẩu nông sản thô, bước đi chiến lược là thu hút dòng vốn từ Ấn Độ đầu tư vào các khu công nghiệp Halal chuyên biệt tại Việt Nam.
Sự cộng hưởng này sẽ tạo ra các trung tâm tinh chế thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm chuẩn Halal, vừa tận dụng được nguồn nguyên liệu tại chỗ, vừa khai thác tối đa mạng lưới FTA mà Việt Nam đang sở hữu để tái xuất khẩu.
Thứ hai, kiến tạo “Hành lang Halal số” bằng công nghệ thông tin. Với lợi thế Ấn Độ là cường quốc công nghệ, hai bên hoàn toàn có thể hợp tác phát triển hệ thống số hóa ngành Halal.
Việc ứng dụng AI, Blockchain và Big Data vào truy xuất nguồn gốc, quản lý chuỗi cung ứng lạnh và số hóa chứng chỉ Halal sẽ tháo gỡ rào cản kỹ thuật khắt khe nhất. Một nền tảng minh bạch bằng Blockchain sẽ là “giấy thông hành” vững chắc nhất để hàng Việt đi sâu vào hệ thống bán lẻ nội địa Ấn Độ.
Thứ ba, định vị “Hệ sinh thái du lịch Halal” khép kín. Bên cạnh hàng hóa, việc kiến tạo các tổ hợp du lịch “Muslim-friendly” kết hợp y tế chuyên sâu - giao thoa giữa y học cổ truyền Việt Nam và dược khoa hiện đại Ấn Độ - sẽ đón đầu dòng khách Hồi giáo thượng lưu có mức chi tiêu cực cao.
Chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này kỳ vọng sẽ là “đòn bẩy quan trọng” tháo gỡ các nút thắt về cơ chế công nhận chuẩn Halal lẫn nhau. Khi các thế mạnh lõi về nông nghiệp, công nghiệp, du lịch và công nghệ được hội tụ, Việt Nam sẽ trở thành mắt xích không thể thay thế trong bản đồ kinh tế Halal toàn cầu.
Bài viết được biên soạn và đăng tải bởi Happytrans Logistics với sự đồng ý của PGS.TS. Đinh Công Hoàng nhằm chia sẻ góc nhìn về xu hướng phát triển kinh tế Halal và cơ hội mở rộng hợp tác thương mại quốc tế.
