Các loại Incorterms

📦 Incoterms là gì?

Incoterms (viết tắt của International Commercial Terms - Các điều khoản thương mại quốc tế) là một bộ các quy tắc thương mại chuẩn hóa do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) phát hành.

Để hiểu một cách đơn giản nhất: Trong một giao dịch mua bán quốc tế (xuyên biên giới), hàng hóa phải đi một chặng đường rất dài qua nhiều phương tiện vận tải, kho bãi và cửa khẩu hải quan. Incoterms chính là "luật chơi" phân định rõ ràng trách nhiệm giữa Người bán (Exporter) và Người mua (Importer) để hai bên không phải tranh cãi xem ai phải làm việc gì.

🎯 3 Câu Hỏi Cốt Lõi Mà Incoterms Sẽ Trả Lời

Khi hai bên lựa chọn một điều kiện Incoterms (Ví dụ: FOB, CIF, EXW...), điều kiện đó sẽ ngay lập tức trả lời 3 câu hỏi lớn sau:

• Who pays? (Ai trả chi phí?): Bên nào chịu tiền cước vận chuyển nội địa, cước tàu biển/máy bay, phí làm thủ tục hải quan, thuế xuất nhập khẩu, phí bốc xếp tại cảng...

• Who does? (Ai làm thủ tục?): Bên nào chịu trách nhiệm liên hệ thuê tàu, book container, đóng hàng, làm thủ tục thông quan xuất khẩu và thông quan nhập khẩu.

• Where does risk transfer? (Rủi ro chuyển giao ở đâu?): Đây là điểm quan trọng nhất. Nếu hàng hóa bị hư hỏng, mất mát, đổ vỡ trên đường vận chuyển, thì tại vị trí chính xác nào trách nhiệm tổn thất sẽ chuyển từ người bán sang người mua?

📘 Phiên bản Incoterms mới nhất

Phiên bản mới nhất là Incoterms 2020, gồm 11 điều kiện chia thành 2 nhóm:

🚚 Nhóm áp dụng cho mọi phương thức vận tải:

•        EXW (Ex Works) - Giao tại xưởng
•        FCA (Free Carrier) - Giao cho người chuyên chở
•        CPT (Carriage Paid To) - Cước phí trả tới
•        CIP (Carriage & Insurance Paid To) - Cước phí & bảo hiểm trả tới
•        DAP (Delivered At Place) - Giao tại địa điểm
•        DPU (Delivered at Place Unloaded) - Giao tại địa điểm dỡ hàng (mới thay DAT)
•        DDP (Delivered Duty Paid) - Giao đã nộp thuế

⚓ Nhóm áp dụng cho vận tải đường biển & đường thủy nội địa:

•        FAS (Free Alongside Ship) - Giao dọc mạn tàu
•        FOB (Free On Board) - Giao lên tàu
•        CFR (Cost and Freight) - Tiền hàng & cước phí
•        CIF (Cost, Insurance & Freight) - Tiền hàng, bảo hiểm & cước phí

🧭 Cách chọn Incoterms phù hợp

❗ Muốn ít trách nhiệm nhất → chọn EXW (người mua lo hết mọi thứ)
⚠️ Giao hàng đến cảng nước mình, tránh rủi ro → chọn FOB, CIF (người bán chịu chi phí đến cảng)
📬 Muốn giao hàng tận nơi → chọn DAP, DPU, DDP (tùy có chịu thuế hay không) trường hợp này thường áp dụng đối với các đơn hàng chuyển phát nhanh hoặc tùy theo tính chất của hàng hóa

📌 Lưu ý quan trọng:

📜 Incorterms không phải là văn bản pháp luật mà là bộ quy tắc thương mại quốc tế
⭐ EXW, FOB, CIF là các điều kiện phổ biến nhất.
✅ Chọn Incoterms phù hợp giúp giảm chi phí & tránh rủi ro khi nhập khẩu.

⚠️ 2 Sai Lầm Phổ Biến Doanh Nghiệp Thường Mắc Phải Về Incoterms

1. Incoterms KHÔNG PHẢI là Hợp đồng mua bán: Incoterms không quy định về giá cả hàng hóa, phương thức thanh toán (T/T hay L/C), thời điểm chuyển giao quyền sở hữu tài sản, hay việc xử lý khi một bên vi phạm hợp đồng. Nó chỉ là một phần nằm trong hợp đồng để làm rõ nghĩa vụ giao nhận.

2. Quên ghi phiên bản năm phát hành: Nếu trong hợp đồng chỉ ghi chung chung là "Giá FOB Cảng Hải Phòng", khi xảy ra tranh chấp sẽ rất khó xử lý vì Incoterms có nhiều phiên bản (1990, 2000, 2010, 2020). Cách viết chuẩn quốc tế bắt buộc phải là: [Điều kiện] + [Địa điểm cụ thể] + [Phiên bản Incoterms].

• Ví dụ viết đúng: CIF Haiphong Port, Vietnam Incoterms 2020.