Diễn biến căng thẳng tại khu vực Trung Đông đang tạo ra nhiều tác động đáng kể đến hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.
Tại họp báo kinh tế - xã hội chiều 5/3, đại diện Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho biết nhiều nhóm ngành sản xuất và xuất khẩu chủ lực đang chịu ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp từ gián đoạn vận tải và biến động địa chính trị.
Việc một số tuyến vận tải qua Trung Đông bị gián đoạn khiến hàng hóa phải trung chuyển lâu hơn từ 7 - 10 ngày. Thậm chí, nhiều hãng tàu đã điều chỉnh hành trình, chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), làm tăng thời gian vận chuyển thêm 3 - 4 tuần.
Sự thay đổi tuyến vận tải kéo theo chi phí logistics tăng đáng kể, bao gồm phụ phí rủi ro chiến tranh và phụ phí chuyển hướng. Đồng thời, chu kỳ quay vòng container kéo dài dẫn đến tình trạng thiếu container rỗng tại các cảng.
Ngành điện tử chịu tác động rõ rệt do phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nguy cơ thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn từ châu Âu gia tăng khi tuyến vận tải qua Biển Đỏ bị gián đoạn. Việc chuyển sang vận tải hàng không làm chi phí tăng mạnh, ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm.
Thời gian vận chuyển kéo dài khiến nhiều doanh nghiệp dệt may và giày dép đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ giao hàng sang thị trường châu Âu. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ bị hủy đơn hàng nếu không đáp ứng đúng thời hạn hợp đồng.
Các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là tôm và cá tra đông lạnh, gặp khó khăn do thay đổi lịch bay và hạn chế tuyến vận chuyển. Cước phí hàng không tăng cao trong khi container lạnh trở nên khan hiếm.
Doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Đông và Bắc Phi gặp trở ngại trong thanh toán quốc tế do gián đoạn hoạt động ngân hàng. Đồng thời, chi phí logistics tăng làm giảm lợi nhuận xuất khẩu.
Biến động giá dầu toàn cầu làm gia tăng chi phí sản xuất và vận tải. Đây là yếu tố ảnh hưởng lan tỏa đến nhiều ngành công nghiệp do tính chất đầu vào quan trọng của nhóm nhiên liệu và hóa dầu.
Hiện tại, tác động đến ngành gỗ và nội thất chưa quá rõ rệt. Tuy nhiên, trong trung và dài hạn, nếu chi phí logistics tiếp tục tăng hoặc nhu cầu tiêu dùng suy giảm, ngành này có thể chịu ảnh hưởng đáng kể.
Một số lô hàng xuất khẩu sang châu Âu và Trung Đông đang bị lưu tại cảng trung chuyển lâu hơn bình thường, làm phát sinh chi phí bảo quản và tăng rủi ro hư hỏng hàng hóa.
Trong khi đó, thị trường Mỹ – chiếm khoảng 23% kim ngạch xuất khẩu của TP. Hồ Chí Minh – cũng chịu tác động gián tiếp do phần lớn hàng hóa phải đi qua các tuyến vận tải liên quan đến khu vực Trung Đông.
Trước tình hình trên, các cơ quan chức năng đang theo dõi sát diễn biến và hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các thủ tục xuất nhập khẩu, cấp giấy chứng nhận xuất xứ và các hoạt động thương mại liên quan.
Doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động đa dạng hóa tuyến vận tải, nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ nhằm giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào các khu vực có biến động địa chính trị.
TP. Hồ Chí Minh hiện có 58 khu chế xuất và khu công nghiệp với hơn 4.600 dự án đang hoạt động. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 48,4 tỷ USD, trong đó giao thương trực tiếp với Trung Đông chiếm 3 - 5%. Tuy nhiên, các tác động gián tiếp thông qua logistics và chuỗi cung ứng đang có xu hướng gia tăng.
